ابعاد: ۶۲۱ در ۹۷۹ سانتی متر.
جنس: رنگ روغن بر روی بوم.
نقاش: ژاک لوئی داوید (۱۷۴۸ تا ۱۸۲۵) در سن ۶۰ سالگی (سال ۱۸۰۸).
محل نگهداری: موزه لوور.

نقاشی تاجگذاری ناپلئون، یکی از زیباترین تابلوهای نقاشی موزه لوور، اثری است از ژاک لوئی داوید، نقاش رسمی دربار ناپلئون که در سال ۱۸۰۸ میلادی، پس از دو سال کار مداوم، در اندازه تقریبی ده متر در شش متر با رنگ روغن بر روی بوم خلق شد. تابلو لحظه تاجگذاری ناپلئون بناپارت بر تخت پادشاهی فرانسه را نشان می‌دهد.

تابلوی نقاشی تاج گذاری امپراتور ناپلئون در کلیسای نوتردام در دسامبر 1804
تابلوی نقاشی تاج گذاری امپراتور ناپلئون در کلیسای نوتردام در دسامبر ۱۸۰۴

در سال ۱۸۰۴، داوید به عنوان نقاش اول امپراتور انتخاب شد و ماموریت یافت تا چهار نقاشی با مضامین جشن امپراتوری کنسول اول فرانسه ناپلئون بناپارت را بکشد. داوید نه تنها نقاش رسمی دربار بلكه رهبر بلامنازع هنر فرانسه در روزگار خود بود. هر كس اهمیت و اعتباری داشت از او می‌خواست كه تصویرش را بكشد، ناپلئون، پاپ پیوس هفتم، مورا و حتی كاردینال كاپرارا. داوید نهایتا توانست دو نقاشی را به اتمام برساند که یکی از آن ها تابلوی بی نظیر تاج گذاری ناپلئون است که هم اکنون در موزه لوور نگهداری می شود.

در این شاهکار هنری ۱۹۱ نفر به تصویر کشیده شده اند. صحنه تاجگذاری ناپلئون در کلیسای نوتردام پاریس اتفاق می افتد. ناپلئون بناپارات که قبلا توسط تاج طلایی و برگ مانند (همانند تاج امپراتورهای رم باستان) تاج گذاری شده است، در حال گذاشتن تاج پادشاهی بر سر همسرش ملکه ژوزفین است. نقاشی به قدری واضح و دقیق کشیده شده است که بیننده می تواند خود را در همان محل و فضا احساس کند و از نزدیک حاضران جمع همچون خانواده ناپلئون، افسران نظامی، پاپ و روحانیون (بزرگان دینی) را تشخیص دهد.

بعد از اتمام کار، ناپلئون پس از آنكه آن تابلو را نیم ساعت بررسی كرد، كلاه خود را در برابر آن هنرمند از سر برداشت و گفت:

داوید، خوب است، خیلی خوب، سلام ناپلئون بر تو! این یک نقاشی نیست، آدم می تونه تو این تابلو قدم بزنه!

تاریخچه اثر

این اثر هنری را ناپلئون در دسامبر سال ۱۸۰۴ سفارش داد. عنوان اصلی آن تقدیس امپراتور ناپلئون اول و تاجگذاری ملکه ژوزفین در کلیسای نوتردام پاریس در دوم دسامبر ۱۸۰۴ است.
ژاک لویی داوید کار بر روی این نقاشی را در تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۸۰۵ در کلیسای سابق کالج کلونی در نزدیکی سوربن که از آن به عنوان کارگاه استفاده می‌شد، آغاز کرد و در ژانویه ۱۸۰۸ (بعد از حدود ۲ سال) با همکاری هنرآموز خود، جرج راگت آن را به پایان رساند.

از ۷ فوریه تا ۲۱ مارس ۱۸۰۸، این اثر هنری در سالن (Salon) که بزرگترین و مهمترین نمایشگاه هنری آن زمان اروپا بود به نمایش درآمد و در سال ۱۸۱۰ برای شرکت در مسابقه ی جایزه ی ده سالانه سالن ارائه شد. پس از ازدواج ناپلئون با ماری لوییز در ۱۸۱۰، نمایش آن دیگر ممکن نبود. پس داوید آن را به کارگاهش برگرداند و نقاشی سالها جزء اموالش باقی ماند تا در سال ۱۸۱۹ به موزه ی پادشاهی منتقل و در انبار موزه نگهداری شد و سرانجام در سال ۱۸۳۷ به دستور شاه لویی فیلیپ در تالار ساکر موزه ی کاخ ورسای نصب شد. در ۱۸۸۹ در نهایت تابلو از کاخ ورسای به موزه ی لوور منتقل شد.

افراد حاضر در نقاشی

امپراتور

ناپلئون (۱۷۶۹ تا ۱۸۲۱) (در سن ۳۵ سالگی) در ردای تاجگذاری با تاج گلی بر سر همانند امپراتورهای روم باستان به تصویر کشیده شده است. در ابتدا قرار بود داوید به عنوان سمبل قدرت و اقتدار، تصویر ناپلئون را بکشد که در حال گذاشتن تاج روی سر خودش است. ولی بعدا نظرش عوض شد و امپراتور تاجگذاری شده و صاحب قدرتی را به تصویر کشید که در حال تاجگذاری همسرش ژوزفین است.

امپراتور ناپلئون به سبک امپراتوران روم باستان تاجی از برگ بو بر سرش گذاشته است
امپراتور ناپلئون به سبک امپراتوران روم باستان تاجی از برگ بو بر سرش گذاشته است

طرح اولیه داوید که ناپلئون را در حال تاجگذاری خودش نشان می دهد
طرح اولیه داوید که ناپلئون را در حال تاجگذاری خودش نشان می دهد

همسر امپراتور

ژوزفین بوهارنه (۱۷۶۳ تا ۱۸۱۴) همانگونه که در قانون مدنی فرانسه آمده، با فروتنی زانو زده‌است. اما او تاج را از دست همسرش دریافت می‌کند نه پاپ. در این تصویر لباس او با ابریشم تزیین شده‌است.

امپراتور ناپلئون در حال تاجگذاری ملکه ژوزفین
امپراتور ناپلئون در حال تاجگذاری ملکه ژوزفین

مادر امپراتوراگر چه مادر ناپلئون، ماریا لتیزیا رامولینو (۱۷۵۰ تا ۱۸۳۶) به نشانه اعتراض به روابط بد ناپلئون با برادرانش لوسین و جوزف، در مراسم تاج‌گذاری حاضر نشد، ولی به دستور امپراتور تصویر او در این تابلو در غرفه ها کشیده شده است (جایگاهی مهمتر از جایگاه پاپ) که بیانگر اهمیت و کارکرد سیاسی این نقاشی است.

مادر ناپلئون که علی رغم حضورش در تابلوی تاجگذاری ناپلئون به تصویر کشیده شده است
مادر ناپلئون که علی رغم حضورش در تابلوی تاجگذاری ناپلئون به تصویر کشیده شده است

پاپ

بدستور ناپلئون، پاپ پیوس هفتم از رم به پاریس آورده شد تا برای تقدیس تاجگذاری ناپلئون در مراسم حضور یابد. او توسط روحانیان برجسته ی کشور احاطه شده‌است. طبق سنت رایج و آداب مذهبی، بایستی پاپ تاج را بر سر امپراتور بگذارد ولی در لحظه آخر ناپلئون تصمیم می گیرد که خودش این کار را انجام دهد و پاپ فقط با حالتی رنجیده برایش دعا می کند. در طرح اولیه پاپ دستانش را بر دامنش گذاشته ‌است، اما ظاهراً ناپلئون ادعا می‌کند که پاپ آنجا نبوده که هیچ کاری نکند. بر این اساس، نقاشی او را در حال تدهین نشان می‌دهد. در کنار پاپ، Jean-Baptiste de Belloy اسقف اعظم پاریس قرار دارد که بدون کلاه گیس کشیده شده و همین مسئله بعدا باعث اعتراض او به داوید هم شد!

پاپ پیوس هفتم که از رم به پاریس آورده شد تا برای تقدیس تاجگذاری ناپلئون در مراسم حضور یابد
پاپ پیوس هفتم که از رم به پاریس آورده شد تا برای تقدیس تاجگذاری ناپلئون در مراسم حضور یابد

ژاک لویی داوید (نقاش)

ژاک لوئی داوید تصویر خود را در غرفه ها و در کنار استاد خود (Josef Marie Vien)، یک از اعضای موسسه ملی هنر (Antonie Quatremere de Quincy) و رئیس موزه مجسمه های فرانسوی (Alexandre Lenoir) کشیده است. حضور او به عنوان یکی از حضار و شاهدین مراسم تاج‌گذاری در این تابلو به نوعی تایید و حمایت او از رژیم جدید را نشان می دهد.

ژاک لوئی داوید
ژاک لوئی داوید

برادران و خواهران امپراتور

ژوزف بنپارت (نفر اول سمت چپ) (۱۷۶۸ تا ۱۸۴۴) به دلیل مشاجره با ناپلئون به مراسم تاجگذاری ناپلئون دعوت نشد و در آن حضور نداشت. مادرش هم به همین دلیل در مراسم شرکت نکرد. پس از تاجگذاری، او عنوان شاهزادهی امپراتوری را دریافت کرد. سپس در سال ۱۸۰۶ پادشاه ناپل و در ۱۸۰۸ پادشاه اسپانیا شد.

لوئی بناپارت (نفر دوم سمت چپ) (۱۷۷۸ تا ۱۸۴۶) در ابتدای امپراتوری در سال ۱۸۰۶ عنوان کنسولگری اعظم، پادشاه هلند، را دریافت کرد. او با هورتنس دو بهارنیس، دختر ژوزفین ازدواج کرد.

خواهران ناپلئون با نام های کارولین معروف به مورات، پائولین معروف به بورقیز (Borghese) و الیسا معروف به باکیوچی (Bacciochi)
ناپلئون چارلز بناپارت کودک (۱۸۰۲ تا ۱۸۰۷) که برادر زاده امپراتور و برادر بزرگتر ناپلئون سوم بود.

خواهران و برادران امپراتور در مراسم تاجگذاری ناپلئون
خواهران و برادران امپراتور در مراسم تاجگذاری ناپلئون

مارشال ها:

فرانسیس ژوزف لفبر (Francois Joseph Lefevbre) که شمشیر شارلمان را نگه داشته است.

فرانسس اتینه کریستوف کلرمن (Francoise Etienne Christophe Kellermann) که تاج شارلمان را نگه داشته است.

کامباسرز (Cambaceres) که عصای سلطنتی (که بالایش دست خداست) را نگه داشته است.

مارشال های فرانسه در مراسم تاجگذاری امپراتور ناپلئون
مارشال های فرانسه در مراسم تاجگذاری امپراتور ناپلئون

سفیران:

در غرفه سفیران نیز سفیر ایالات متحده آمریکا، سفیر ایتالیایی، سفیر عثمانی و سفیر اتریشی دیده می شوند.

سفیران کشورهای مختلف شاهد مراسم تاجگذاری ناپلئون
سفیران کشورهای مختلف شاهد مراسم تاجگذاری ناپلئون