زمان ساخت: ۲۰۰ تا ۱۹۰ قبل از میلاد.
جنس: سنگ مرمر پاروس (مجسمه الهه نایکی) و سنگ مرمر خاکستری لارتوس (کشتی).
ارتفاع: ۳۲۸ سانتی متر (۲۴۴ سانتی متر ارتفاع مجسمه الهه نایکی).
زمان و محل کشف: ۱۸۶۳ میلادی در جزیره ساموتراس یونان.
محل نگهداری: موزه لوور، راه پله دارو.

مجسمه پیروزی بالدار ساموتراس یا نایکی ساموتراس (نایکی نام یونانی الهه پیروزی است) بدون شک یکی از برجسته ترین گنجینه های لوور و با شکوه ترین اثر متعلق به دوران یونان هلنی در این موزه می باشد.

در مقابل تعداد زیاد مجسمه های رومی که اکثرا کپی کارهای یونانی هستند، این اثر، جزو معدود مجسمه های اصلی باقیمانده از دوران یونان کلاسیک است.

مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور
مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور

پروفسور جانسون، مورخ بزرگ هنری، در توصیف این مجسمه می گوید:
برترین شاهکار مسجمه سازی یونان هلنی.

مجسمه پیروزی بالدار ساموتراس نه فقط برای بزرگداشت الهه پیروزی، نایکی، بلکه برای بزرگداشت پیروزی در جنگی دریایی ساخته شده و بر فراز یک صخره قرار گرفته بود تا همگان شاهد قدرت بی نظیرش باشند.

مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور
مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور

پویایی و حرکت، به نحوی استادانه و چشم نواز در این تندیس خودنمایی می کند. نایکی با بالهای باز خود، از آسمان بر روی کشتی در حال حرکت فرود آمده و همچون سروی تنومند در برابر باد خشن و تندی که از مقابل و از سمت جزیره ساموتراس بر او می وزد، با صلابت ایستاده است. پارچه حریر نازک خیسی که به بدن نایکی چسبیده و همچنین بال های گشوده اش به مسجمه پویایی و حس حرکت خاصی بخشیده است و حس پیروزی و افتخار را القا می کند.

مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور
مجسمه نایکی الهه بالدار پیروزی در موزه لوور

ظرافت مثال زدنی در نشان دادن پارچه خیس چسبیده به شکم نایکی
ظرافت مثال زدنی در نشان دادن پارچه خیس چسبیده به شکم نایکی

این مجسمه در سال ۱۸۶۳ در جزیره ساموتراس یونان کشف و بعد از انجام مقداری بازسازی بلافاصله به پاریس فرستاده شد. در عین حال که قسمت های زیادی از مجسمه از جمله سر، بازو و بال راست آن تا کنون پیدا نشده اند، این مجسمه یکی از کامل ترین نمونه های کشف شده مربوط به یونان عصر هلنی می باشد. بازو راست مجسمه هرگز پیدا نشده است، ولی اعتقاد محققان بر این است که نایکی دستش را مانند شیپور به صورت لوله کرده، در مقابل دهانش قرار داده و در حال فریاد زدن پیروزی بوده است. قسمتی از دست مجسمه بعدها (سال ۱۹۵۰) پیدا شد که هم اکنون درون محفظه ی شیشه ای، در کنار مجسمه اصلی و جنب پله های کناری قرار دارد.

دست مجسمه نایکی که بعدا در نزدیکی محل کشف خود مجسمه پیدا شد.
دست مجسمه نایکی که بعدا در نزدیکی محل کشف خود مجسمه پیدا شد.

این مجسمه از سال ۱۸۸۴، در محل فعلی و در بالای راه پله های دارو موزه لوور قرار گرفته است.

مجسمه نایکی زینت بخش راه پله های دارو موزه لوور پاریس
مجسمه نایکی زینت بخش راه پله های دارو موزه لوور پاریس

در سال ۱۹۳۹، مجسمه پیروزی بالدار به همراه بقیه آثار ارزشمند موزه لوور جهت حفاظت در مقابل نیروی های اشغالگر نازی به محل امنی در خارج از پاریس منتقل شد. همچنین در سال ۲۰۱۳ عملیات بازسازی به منظور تمیز کردن مجسمه و برگرداندن رنگ آن به رنگ روشن اولیه و پر کردن شکاف میان سنگ های تشکیل دهنده بدنه کشتی انجام شد.

انتقال مجسمه پیروزی بالدار به محلی امن در زمان اشغال پاریس توسط نازی ها در طول جنگ جهانی دوم
انتقال مجسمه پیروزی بالدار به محلی امن در زمان اشغال پاریس توسط نازی ها در طول جنگ جهانی دوم