نقاشی تاجگذاری ناپلئون یکی از بزرگترین و معروف ترین تابلوهای نقاشی موزه لوور است. تاجگذاری ناپلئون، اثری است از ژاک لوئی داوید، یکی از بزرگ ترین نقاشان نئوکلاسیک و نقاش رسمی دربار ناپلئون که در سال ۱۸۰۸ میلادی، پس از دو سال کار مداوم، در اندازه تقریبی ده متر در شش متر با رنگ روغن بر روی بوم خلق شد.

داوید در این تابلو، لحظه تاجگذاری ناپلئون بناپارت بر تخت پادشاهی فرانسه در کلیسای نوتردام پاریس را به تصویر کشیده است.

ابعاد: طول: ۶۲۱ سانتی متر، ارتفاع: ۹۷۹ سانتی متر
جنس: رنگ روغن بر روی بوم
نقاش: ژاک لوئی داوید (۱۷۴۸-۱۸۲۵) در سن ۶۰ سالگی (سال ۱۸۰۸)
محل نگهداری: موزه لوور

تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور
تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور

در سال ۱۸۰۴، “داوید” به عنوان نقاش اول امپراتور انتخاب شد و ماموریت یافت تا چهار نقاشی با مضامین جشن امپراتوری کنسول اول فرانسه ناپلئون بناپارت را بکشد. داوید نه تنها نقاش رسمی دربار بلكه رهبر بلامنازع هنر فرانسه در روزگار خود بود.

هر كس اهمیت و اعتباری داشت، از او می‌خواست كه تصویرش را بكشد، ناپلئون، پاپ پیوس هفتم، مورا و حتی كاردینال كاپرارا. داوید نهایتا توانست دو نقاشی را به اتمام برساند که یکی از آن ها تابلوی بی نظیر تاج گذاری ناپلئون است که هم اکنون در موزه لوور پاریس نگهداری می شود.

پرتره ژاک لوئی دیوید نقاش برجسته فرانسوی
پرتره ژاک لوئی دیوید نقاش برجسته فرانسوی

در این شاهکار هنری ۱۹۱ نفر به تصویر کشیده شده اند. صحنه تاجگذاری ناپلئون در کلیسای نوتردام پاریس اتفاق می افتد. ناپلئون بناپارات که قبلا توسط تاج طلایی و به شکل برگ بو (همانند تاج امپراتوران رم باستان) تاج گذاری شده است، در حال گذاشتن تاج بر سر همسرش، ملکه ژوزفین است.

نقاشی به قدری واضح و دقیق کشیده شده است که بیننده می تواند خود را در همان محل و فضا احساس کند و از نزدیک حاضران جمع همچون خانواده ناپلئون، افسران نظامی، پاپ و روحانیون (بزرگان دینی) را تشخیص دهد.

بعد از اتمام کار، ناپلئون پس از آنكه آن تابلو را نیم ساعت بررسی كرد، كلاه خود را در برابر آن هنرمند از سر برداشت و گفت:

داوید، خوب است، خیلی خوب، سلام ناپلئون بر تو! این یک نقاشی نیست، آدم می تونه تو این تابلو قدم بزنه!

تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور
تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور

تاریخچه اثر

این اثر هنری را ناپلئون در دسامبر سال ۱۸۰۴ سفارش داد. عنوان اصلی آن “تقدیس امپراتور ناپلئون اول و تاجگذاری ملکه ژوزفین در کلیسای نوتردام پاریس در دوم دسامبر ۱۸۰۴” است.

ژاک لویی داوید کار بر روی این نقاشی را در تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۸۰۵ در کلیسای سابق کالج کلونی در نزدیکی سوربن که از آن به عنوان کارگاه استفاده می‌شد، آغاز کرد و در ژانویه ۱۸۰۸ (بعد از حدود ۲ سال) با همکاری هنرآموز خود، جرج راگت آن را به پایان رساند.

تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور
تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور

از ۷ فوریه تا ۲۱ مارس ۱۸۰۸، این اثر هنری در سالن (Salon) که بزرگترین و مهمترین نمایشگاه هنری آن زمان اروپا بود به نمایش درآمد و در سال ۱۸۱۰ برای شرکت در مسابقه ی جایزه ی ده سالانه سالن ارائه شد.

پس از ازدواج ناپلئون با ماری لوییز در ۱۸۱۰، نمایش این نقاشی دیگر ممکن نبود. پس داوید آن را به کارگاهش برگرداند و تابلو سالها جزء اموالش باقی ماند تا در سال ۱۸۱۹ به موزه ی پادشاهی منتقل و در انبار موزه نگهداری شد.

تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور
تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در موزه لوور

سرانجام در سال ۱۸۳۷ و به دستور شاه لویی فیلیپ، تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون در تالار ساکر موزه ی کاخ ورسای نصب شد. نهایتا در سال ۱۸۸۹، تابلو از کاخ ورسای به موزه ی لوور منتقل شد.

افراد حاضر در نقاشی تاجگذاری ناپلئون

۱- امپراتور ناپلئون بناپارت اول

امپراتور ناپلئون که تاجی طلایی از برگ بو به سر دارد
امپراتور ناپلئون که تاجی طلایی از برگ بو به سر دارد

ناپلئون (۱۷۶۹-۱۸۲۱) در سن ۳۵ سالگی، در ردای تاجگذاری با تاج گلی بر سر، همانند امپراتوران روم باستان به تصویر کشیده شده است.

در ابتدا قرار بود داوید به عنوان سمبل قدرت و اقتدار، تصویر ناپلئون را بکشد که در حال گذاشتن تاج روی سر خودش است. ولی بعدا نظرش عوض شد و امپراتور تاجگذاری شده و صاحب قدرتی را به تصویر کشید که در حال تاجگذاری همسرش ژوزفین است.

طرح اولیه که در آن ناپلئون در حال تاجگذاری خود است
طرح اولیه که در آن ناپلئون در حال تاجگذاری خود است

۲- همسر امپراتور

ژوزفین بوهارنه (۱۷۶۳ تا ۱۸۱۴) همانگونه که در قانون مدنی فرانسه آمده، با فروتنی زانو زده‌است. اما او تاج را از دست همسرش دریافت می‌کند نه پاپ. در این تصویر لباس او با ابریشم تزیین شده‌است.

امپراتور ناپلئون در حال تاجگذاری ملکه ژوزفین
امپراتور ناپلئون در حال تاجگذاری ملکه ژوزفین

۳- مادر امپراتور

اگر چه مادر ناپلئون، ماریا لتیزیا رامولینو (۱۷۵۰-۱۸۳۶) به نشانه اعتراض به روابط بد ناپلئون با برادرانش لوسین و جوزف، در مراسم تاج‌گذاری حاضر نشد، ولی به دستور ناپلئون، تصویر او در این تابلو در غرفه ها کشیده شده است.

نشان دادن مادر امپراتور در غرفه ها که جایگاهی به مراتب بالاتر از جایگاه پاپ است، بیانگر اهمیت و کارکرد سیاسی این نقاشی است.

مادر امپراتور ناپلئون در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون
مادر امپراتور ناپلئون در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون

۴– پاپ پیوس هفتم

بدستور ناپلئون، پاپ پیوس هفتم برای تقدیس مراسم از رم به پاریس آورده شد. پاپ در این نقاشی توسط روحانیان برجسته ی کشور احاطه شده‌است. طبق سنت رایج و آداب مذهبی، بایستی پاپ تاج را بر سر امپراتور بگذارد.

ولی در لحظه آخر، ناپلئون تصمیم می گیرد که خودش این کار را انجام دهد و پاپ فقط با حالتی رنجیده برایش دعا می کند. در طرح اولیه نقاشی، پاپ دستانش را بر دامنش گذاشته ‌است، اما ظاهراً ناپلئون ادعا می‌کند که پاپ آنجا نبوده که هیچ کاری نکند.

بر این اساس، نقاش او را در حال تدهین به تصویر می کشد. در کنار پاپ، Jean-Baptiste de Belloy اسقف اعظم پاریس قرار دارد که بدون کلاه گیس کشیده شده و همین مسئله بعدا باعث اعتراض او به داوید هم شد!

پاپ پیوس هفتم در حال تدهین مراسم تاجگذاری ناپلئون
پاپ پیوس هفتم در حال تدهین مراسم تاجگذاری ناپلئون

۵- ژاک لویی داوید (نقاش)

ژاک لوئی داوید تصویر خود را در غرفه ها و در کنار استاد خود (Josef Marie Vien)، یکی از اعضای موسسه ملی هنر (Antonie Quatremere de Quincy) و رئیس موزه مجسمه های فرانسوی (Alexandre Lenoir) کشیده است.

حضور او به عنوان یکی از حضار و شاهدین مراسم تاجگذاری در این تابلو، به نوعی تایید و حمایت او از رژیم جدید را نشان می دهد.

تصویر نقاش داوید در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون
تصویر نقاش داوید در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون

۶- برادران و خواهران امپراتور ناپلئون

خواهران، برادران و برادرزاده ناپلئون اول
خواهران، برادران و برادرزاده ناپلئون اول

ژوزف بنپارت (نفر اول سمت چپ) (۱۷۶۸-۱۸۴۴) به دلیل مشاجره با ناپلئون به مراسم تاجگذاری ناپلئون دعوت نشد و در آن حضور نداشت. مادرش هم به همین دلیل در مراسم شرکت نکرد. پس از تاجگذاری، او عنوان شاهزاده ی امپراتوری را دریافت کرد. سپس در سال ۱۸۰۶ پادشاه ناپل و در ۱۸۰۸ پادشاه اسپانیا شد.

لوئی بناپارت (نفر دوم سمت چپ) (۱۷۷۸-۱۸۴۶) در ابتدای امپراتوری در سال ۱۸۰۶ عنوان کنسولی اعظمِ پادشاه هلند، را دریافت کرد. او با هورتنس دو بهارنیس، دختر ژوزفین ازدواج کرد.

ژوزف و لوئی بناپارت در تابلوی تاجگذاری ناپلئون
ژوزف و لوئی بناپارت در تابلوی تاجگذاری ناپلئون

خواهران ناپلئون با نام های کارولین معروف به مورات، پائولین معروف به بورقیز (Borghese) و الیسا معروف به باکیوچی (Bacciochi) و همچنین ناپلئون چارلز بناپارت کودک (۱۸۰۲-۱۸۰۷) که برادر زاده امپراتور و برادر بزرگتر ناپلئون سوم بود، در این نقاشی به تصویر کشیده شده اند.

خواهران ناپلئون در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون
خواهران ناپلئون در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون

۷- مارشال ها:

مارشال های فرانسه در تابلوی تاجگذاری ناپلئون
مارشال های فرانسه در تابلوی تاجگذاری ناپلئون

فرانسیس ژوزف لفبر (Francois Joseph Lefevbre) که شمشیر شارلمان را نگه داشته است.

فرانسس اتینه کریستوف کلرمن (Francoise Etienne Christophe Kellermann) که تاج شارلمان را نگه داشته است.

کامباسرز (Cambaceres) که عصای سلطنتی (که بالایش دست خداست) را نگه داشته است.

۸- سفرای خارجی :

در غرفه سفرا نیز سفیر ایالات متحده آمریکا، سفیر ایتالیای، سفیر عثمانی و سفیر اتریش دیده می شوند.

سفرای خارجی در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون
سفرای خارجی در تابلوی نقاشی تاجگذاری ناپلئون

دیگر نقاشی های موزه لوور:

تابلوی نقاشی عروسی در قانا

تابلو نقاشی عروسی در قانا - موزه لوور
تابلو نقاشی عروسی در قانا – موزه لوور

تابلوی نقاشی آزادی، هدایتگر مردم

تابلوی نقاشی آزادی هدایتگر مردم
تابلوی نقاشی آزادی هدایتگر مردم

لینک های مفید

صفحه مربوط به این نقاشی در وب سایت رسمی موزه

کاملترین راهنمای بازدید از موزه لوور

شاهکارهای هنری ایران در موزه لوور پاریس